Hadis 122

Türkçe anlam

Saîd bin Cübeyr şöyle anlattı: İbn Abbas’a, “Nevf el-Bikâlî, Hızır’ın arkadaşı olan Musa’nın İsrailoğullarının Musa’sı değil, başka bir Musa olduğunu iddia ediyor.” dedim. İbn Abbas, “Allah’ın düşmanı yalan söylemiş!” dedi ve Übey bin Kâb tarafından Allah Resûlü sallallahu aleyhi ve sellem hakkında nakledilen şu hadisi anlattı: Musa peygamber, İsrailoğullarına hitap etmek için ayağa kalktı. Kendisine, “İnsanların en bilgilisi kimdir?” diye soruldu. “En bilgili benim.” dedi. İlmi Allah’a havale etmediği için Allah onu uyardı ve ona, “İki denizin birleştiği yerde kullarımdan senden daha bilgili bir kul vardır.” diye vahyetti. Musa, “Rabbim, ona nasıl ulaşabilirim?” dedi. Kendisine, “Bir sepet içinde balık götür. Balığı kaybettiğin yerde onu bulacaksın.” denildi. Musa, genç yardımcısı Yûşa bin Nûn ile yola çıktı. Sepet içinde bir balık taşıyorlardı. Bir kayanın yanına gelince başlarını koyup uyudular. Balık sepetten sıyrılıp denizde tünel gibi bir yol tuttu. Bu, Musa ile yardımcısı için şaşırtıcıydı. Gecenin ve ertesi günün kalan kısmında yürüdüler. Sabah olunca Musa yardımcısına, “Kahvaltımızı getir; bu yolculuğumuz bizi gerçekten yordu.” dedi. Musa, kendisine bildirilen yeri geçinceye kadar yorgunluk hissetmemişti. Yardımcısı, “Kayaya sığındığımız zamanı hatırlıyor musun? Balığı orada unutmuşum.” dedi. Musa, “İşte aradığımız buydu.” dedi. İzlerini takip ederek geri döndüler. Kayaya ulaştıklarında elbisesine bürünmüş bir adam gördüler. Musa selam verdi. Hızır, “Senin bulunduğun yerde selam nereden?” dedi. Musa, “Ben Musa’yım.” dedi. Hızır, “İsrailoğullarının Musa’sı mı?” diye sordu. Musa, “Evet. Sana öğretilen doğru bilgiden bana da öğretmen için sana tabi olabilir miyim?” dedi. Hızır, “Sen benimle beraber bulunmaya sabredemezsin. Ey Musa! Ben Allah’ın bana öğrettiği ve senin bilmediğin bir ilme sahibim; sen de Allah’ın sana öğrettiği ve benim bilmediğim bir ilme sahipsin.” dedi. Musa, “İnşallah beni sabırlı bulacaksın; hiçbir emrine karşı gelmeyeceğim.” dedi. Deniz kıyısında yürümeye başladılar. Tekneleri yoktu. Yanlarından geçen bir geminin mürettebatından kendilerini gemiye almalarını istediler. Mürettebat Hızır’ı tanıdı ve onları ücretsiz aldı. Bir serçe geminin kenarına konup gagasını denize bir veya iki kez daldırdı. Hızır, “Ey Musa! Benim ilmimle senin ilmin, Allah’ın ilminden ancak bu serçenin denizden eksilttiği kadar eksiltebilir.” dedi. Sonra geminin tahtalarından birini söktü. Musa, “Bu insanlar bizi ücretsiz taşıdı; sen ise gemilerini delip içindekileri boğmak mı istiyorsun?” dedi. Hızır, “Senin benimle beraber bulunmaya sabredemeyeceğini söylemedim mi?” dedi. Musa, “Unuttuğum şeyden dolayı beni hesaba çekme.” dedi. Musa’nın ilk itirazı unutmasındandı. Yola devam ettiler. Başka çocuklarla oynayan bir erkek çocuğa rastladılar. Hızır çocuğun başını üstten tutup eliyle kopardı. Musa, “Bir cana karşılık olmaksızın tertemiz bir canı mı öldürdün?” dedi. Hızır, “Senin benimle beraber bulunmaya sabredemeyeceğini sana söylemedim mi?” dedi. Yollarına devam edip bir kasabanın halkına vardılar ve onlardan yiyecek istediler. Kasaba halkı onları misafir etmek istemedi. Orada yıkılmak üzere olan bir duvar buldular. Hızır duvarı eliyle doğrulttu. Musa, “Dileseydin buna karşılık bir ücret alabilirdin.” dedi. Hızır, “İşte bu, seninle benim ayrılışımızdır.” dedi. Allah Resûlü sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah Musa’ya rahmet etsin. Keşke sabretseydi de ikisinin başından geçenlerin daha fazlası bize anlatılsaydı.” Kısa açıklama: Hadis, bütün ilmin Allah’a ait olduğunu, insanın bildiği şey ne kadar çok olursa olsun tevazu göstermesi gerektiğini ve öğrenme yolunda sabrın önemini bildirir.